Horzels

Gepubliceerd op 10 september 2020

In de nazomer kun je kleine gele puntjes aantreffen in de manen, op de flanken of op de onderbenen van je paard. Dit zijn de horzeleitjes. Ze zitten vaak hardnekkig ‘vastgeplakt’ en zijn bijna niet weg te borstelen. De eitjes lijken op het eerste gezicht onschuldig, maar je paard kan ernstige problemen krijgen als gevolg van een besmetting met horzellarven. In dit artikel lees je er meer over.

Verwar horzels overigens niet met (bijtende en bloedzuigende) dazen of (stekende) hornaars. Horzels bijten of steken niet, maar zien er wel gevaarlijk uit met hun stevig gebouwde eillegapparaat (dit lijkt op een angel). Hiermee ‘lijmen’ ze elke 10 seconden een eitje vast aan een haar. 

Levenscyclus

Er bestaan veel soorten horzels, sommige richten zich alleen op herkauwers (runderen, schapen, herten) en een aantal vooral op het paard, de Gasterophilidae (waarbij ‘Gaster’ staat voor darmkanaal). Wanneer je paard de eitjes heeft opgelikt, ontwikkelen ze zich als parasieten in het spijsverteringskanaal van je paard. Eerst overleven ze als larven in het mondslijmvlies en bereiken na een week of vier de maag, waar ze zich vasthechten in de maagwand. Aan het begin van het volgende warme seizoen zullen ze weer loslaten en komen dan via de mest mee naar buiten. In de grond verpoppen ze zich een aantal malen totdat ze een volwassen horzel zijn. In het volwassen stadium leeft de horzel maar heel kort, soms maar een paar weken. Dit is de tijd dat de horzel zich voortplant en vaak wel honderden eitjes (vast)legt aan de haren van het volgende slachtoffer. 

Symptomen

Horzellarven kunnen een serieus probleem vormen op verschillende plekken in het paardenlichaam. Een besmet paard staat vaak te gapen. Sommige larven zitten vooral in de maagwand, ander beginnen in de neusholte of lippen. Als gevolg van een horzelbesmetting kan het paard ontstekingen oplopen aan de mond, tong en/of maag (maagzweren!). Door verminderde eetlust kan het paard vermageren. Maagdarmproblemen als diarree en koliek, maar ook bloedarmoede kunnen gevolgen zijn van overmatig veel horzellarven. Bij een ernstige besmetting kan de maagwand zelfs doorbreken, waardoor het paard kan overlijden aan buikvliesontsteking.  

Diagnose en behandeling

De dierenarts kan via een kijkoperatie in de maag (gastroscopie) horzellarven waarnemen in de maagwand. Ook kun je in het voorjaar larven vinden in de mest. Het paard zal behandeld moeten worden met ontwormmiddelen, bij voorkeur in het najaar/de winter wanner er geen volwassen horzels meer zijn. Daarnaast zal er een behandelplan gemaakt worden voor de ontstane ontstekingen en andere ziekteverschijnselen. Overleg met je dierenarts over de beste strategie voor jouw paard. 

​Wat kun je zelf doen?

Om luchtwegproblemen zoveel mogelijk te voorkomen of een paard te ondersteunen bij herstel kun je ervoor zorgen dat prikkels zoals stof zoveel mogelijk verminderd worden. Zorg voor voldoende weidegang en sproei bijv. de rijbaan voor het rijden. Zorg voor voldoende ventilatie in de stal, maar voorkom tocht. Zorg voor een schone stal zonder scherpe ammoniaklucht en veeg of strooi de stallen niet waar paarden bij zijn. Kies voor een minder stoffige stalbodem (bijv. vlas of houtsnippers). Ook kun je hooi vooraf bevochtigen (bij voorkeur stomen).

Preventietips

  • Controleer – vooral in de nazomer! – de vacht van je paard op de aanwezigheid van gele puntjes (horzeleitjes)
  • Verwijder deze met lauw water met azijn, een anti-parasitair middel of een speciaal schuurblokje of horzelmesje
  • Verwijder regelmatig de mest uit de weide
  • Zorg samen met je dierenarts voor een ontwormingsplan op maat, afgestemd op de situatie van jouw paard

Meer lezen?

Dit is een samenvatting. Lees het volledige artikel over ‘Horzels’ op Paardenarts.nl.

Logo Paardenarts
Paardenarts.nl - Horzeleitjes in de vacht insta

Terug naar het blogoverzicht

Dit vinden onze klanten van ons