12 mei 2021

Het afweersysteem van veulens

Het afweersysteem (immuunsysteem) van veulens is na de geboorte nog niet volledig ontwikkeld. Zeker hele jonge veulens zijn daardoor nog kwetsbaar en vatbaar voor infecties met bacteriën, virussen en parasieten. In dit artikel lees je meer over het afweersysteem van het veulen en het belang van biest daarbij. 

Antistoffen

Het immuunsysteem is een complex systeem dat ziekteverwekkers kan buitensluiten of elimineren. Antistoffen spelen hierin een belangrijke rol. De productie van deze antistoffen begint pas als het immuunsysteem in aanraking komt met ziekteverwekkers. Speciale cellen maken dan de zogenaamde antistoffen aan. Bij veel zoogdieren verloopt dit afweersysteem na de geboorte nog traag en onvolledig.
 
Het immuunsysteem van een veulen functioneert pas als het ongeveer 6 maanden oud is. Vanaf die leeftijd kan het veulen zelf goed antistoffen aanmaken. Daarvoor is het veulen afhankelijk van de antistoffen die het direct (binnen 24 uur) na de geboorte uit de biest heeft opgenomen. Na 24 uur neemt de dunne darm van het veulen geen antistoffen meer op. Helaas verloopt de geboorte niet altijd zonder problemen en kan het drinken van voldoende biest voor het veulen een uitdaging zijn.

Oorzaken van onvoldoende antistoffen

Er zijn verschillende redenen waarom een veulen te weinig antistoffen kan opnemen. Het veulen kan zelf de oorzaak zijn, maar ook de merrie of de omstandigheden kunnen een rol spelen. Het veulen kan bijvoorbeeld ziek of slap zijn, niet op tijd staan, een afwijkende bouw hebben of last hebben van een meconiumverstopping (eerste mest). De kwaliteit van de biest kan ook onvoldoende zijn door een uierontsteking of ziekte van de merrie. Ook kan de merrie spontaan biest hebben verloren voor de geboorte, waardoor zij alleen nog gewone melk kan geven na de geboorte. Daarnaast kan de merrie het veulen ook belemmeren bij het drinken. Bijvoorbeeld omdat ze onervaren is of pijn heeft van een samentrekkende baarmoeder of aangespannen uier. Tot slot kunnen er omstandigheden in de omgeving zijn die de merrie of het veulen afleiden waardoor er onvoldoende biest gedronken wordt.

Symptomen bij onvoldoende antistoffen

- Diarree

- Navel-, long-, gewrichtsontsteking of andere ontstekingen

- Slapheid, koorts, niet meer willen drinken bij ernstige ontstekingen aan (meerdere) organen en daardoor overlijden 

Diagnose en behandeling

Vanaf 18 uur na de geboorte is het mogelijk om het bloed van het veulen te testen op hoeveelheid antistoffen. Als het veulen onvoldoende antistoffen heeft binnen gekregen dan is het belangrijk deze extra toe te dienen via een maagsonde of via een steriel infuus in de bloedbaan. Alleen binnen 18 uur na de geboorte is het nog mogelijk om vloeistoffen met antistoffen via een sonde in de maag in te brengen. Deze kunnen dan nog via de darmwand van het veulen worden opgenomen. Is het veulen ouder dan 18 uur dan transporteert de darmwand geen tot weinig antistoffen meer naar het bloed.

Vermoed je dat je veulen te weinig biest heeft kunnen opnemen? Bel dan zo snel mogelijk je dierenarts.

Meer lezen?

Dit is een samenvatting. Lees het volledige artikel ‘De afweer van veulens: het belang van biest’ op Paardenarts.nl van Floor Bernard, paardenarts.

Lees meer

vrijdag 10 juli 2026

De vakantieperiode is aangebroken. Misschien vertrek je een week naar de zon, ga je een weekend weg of neem je juist je paard mee naar een vakantieadres. Hoe jouw vakantie er ook uitziet, één ding verandert niet: jouw paard voelt zich het prettigst bij rust, ritme en regelmaat. Door vooraf een aantal praktische zaken goed te regelen, kun je met een gerust gevoel genieten van je vakantie, terwijl ook je paard de zorg krijgt die het verdient.

donderdag 2 juli 2026

Succes in de paardensport draait om veel meer dan talent alleen. Volgens amazone en ondernemer Romy van Dijk-Froma ontstaat echte vooruitgang door de juiste combinatie van techniek, mentale kracht, doorzettingsvermogen en een duidelijke visie. Vanuit haar sport- en trainingsstal werkt ze dagelijks aan de ontwikkeling van zowel paarden als ruiters. In dit interview vertelt Romy hoe zij omgaat met wedstrijdspanning, tegenslagen en het najagen van grote dromen, en waarom juist het totaalplaatje het verschil maakt.

vrijdag 12 juni 2026

Als paardeneigenaar herken je deze discussie vast en zeker: “Je moet je paard met koud water afspoelen, dat is goed voor de spieren”, “Nee, je moet je paard niet koud afspoelen, dat is slecht voor de spieren”, “Rijden met warm weer kan gewoon.” Of: “Rijden met warm weer is heel gevaarlijk.” Maar wat is nu eigenlijk verstandig voor je paard? Om feiten van fabels te scheiden, vroegen we dierenarts Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord naar de feiten achter hittestress bij paarden. In deze blog beantwoordt zij de meest gestelde vragen en deelt ze praktische tips voor warme dagen.

vrijdag 29 mei 2026

Een dag vol inspiratie, persoonlijke groei en nieuwe inzichten. Tijdens het NK Dressuur kregen jonge ruiters en amazones de kans om zich te ontwikkelen op het gebied van dressuur, mentale coaching, ruiterfitheid en social media. Aan het einde van deze leerzame dag werd Nisha van Rouendal uitgeroepen tot EFO Totaal Talent 2026.

donderdag 30 april 2026

In deze blog lees je de tips en tricks van dierenarts Anne-Marije van der Mark voor tijdens en na de geboorte van jouw veulen. De geboorte van een veulen is een bijzonder moment waar veel bij komt kijken. Juist in de eerste uren en dagen wordt de basis gelegd voor een gezonde start. Waar moet je op letten? En wanneer is het tijd om in te grijpen?

vrijdag 13 maart 2026

Mijn werkdag begint meestal thuis, achter de laptop, met een kop koffie erbij. Voordat ik de auto instap, bekijk ik mijn agenda, de werkvoorraad, binnengekomen mails en telefoontjes. Ik controleer of de planning logisch is, of er bijzonderheden zijn en hoe de route eruitziet. Geen dag is hetzelfde, soms heb ik meerdere afspraken door heel het land, andere dagen bestaat een groot deel van mijn dag uit overleg met collega’s van acceptatie of schade. Maar één ding staat vast: ik ben veel onderweg, naar paarden én hun eigenaren.

maandag 24 november 2025

Dat je paard een dagje ouder wordt en grijze haren krijgt, kun je niet voorkomen. Wel kun je ervoor zorgen dat het hem qua management aan niets ontbreekt. Hoe je dat doet, leggen we je graag uit.

donderdag 23 oktober 2025

Bij EFO Paardenverzekering kun je precies de verzekering nemen waar jij en je paard het meeste aan hebben. EFO wil altijd alles zo duidelijk en transparant mogelijk maken over wat er nu precies bedoeld wordt met een aantal begrippen en de verzekeringsvoorwaarden, dus over de ‘kleine lettertjes’ hoef je je ook niet druk te maken