30 april 2026
De eerste 24 uur van een veulen: dit moet je weten
In deze blog lees je de tips en tricks van dierenarts Anne-Marije van der Mark voor tijdens en na de geboorte van jouw veulen. De geboorte van een veulen is een bijzonder moment waar veel bij komt kijken. Juist in de eerste uren en dagen wordt de basis gelegd voor een gezonde start. Waar moet je op letten? En wanneer is het tijd om in te grijpen?
Een goede start begint direct
Al binnen enkele minuten na de geboorte kun je veel zeggen over de gezondheid van een veulen. De eerste signalen zijn vaak duidelijk zichtbaar:
“Naast het direct opstarten van de ademhaling, zie je bij een gezond veulen binnen enkele minuten al een oprichtreflex. Het veulen probeert in borstbuikligging te komen en vaak snel daarna doet het ook pogingen om te gaan staan. Daarnaast ontstaat er snel een duidelijke zuigreflex. Een gezond veulen gaat op zoek naar het uier om te drinken.”
De eerste uren zijn daarbij doorslaggevend. Er zijn een paar belangrijke richtlijnen:
- Staan binnen 2 uur
- Drinken binnen 2 uur
- Eerste mest (meconium) binnen 6 uur
“Wanneer een veulen alles zoals hierboven beschreven niet doet, direct bellen.
Veulens hebben weinig reserves en gaan daardoor snel achteruit. Daarnaast krijgen ze geen antistoffen via de placenta binnen. De opname van biest de eerste 24 uur is daarom heel belangrijk.”
Voeding: cruciaal in de eerste dag
Een veulen dat goed drinkt, laat dat ook zien. Toch is het soms lastig om zeker te weten of het écht voldoende binnenkrijgt.
“Of een veulen genoeg biest heeft gedronken kan je testen door na 24 uur de IgG in het bloed te meten. Een veulen dat genoeg melk binnen krijgt is tevreden, dat wil zeggen; het speelt, drinkt en slaapt (zijligging). Een veulen dat tekort melk binnen krijgt is slomer, staat te hangen in stal, slaapt niet/weinig in zijligging en doet veel pogingen om te drinken.”
Een veelvoorkomend probleem in deze fase:
“Wij worden het vaakste gebeld, voor een veulen die niet wil of kan drinken. Dit kan komen omdat de merrie het niet toelaat of omdat het veulen het uier niet kan vinden of te slap is.”
Waar moet je op letten in de eerste 24 uur?
De eerste dag draait om goed observeren. Belangrijke checks zijn:
- Komt het veulen vlot in de benen?
- Drinkt het regelmatig?
- Reageert het alert?
- Komt de eerste mest (meconium) op gang?
- Plast het veulen?
“De eerste 2 uur zijn belangrijk: is er een oprichtreflex, gaat het veulen staan, drinkt het? Daarnaast moet natuurlijk de navel gecontroleerd en ontsmet worden.
Verder is in de eerste 24 uur belangrijk om in de gaten te houden of er meconium mest afkomt (binnen ong. 6 uur), of er melkmest komt (vaak na 24 uur) en of het veulen plast. Het veulen moet natuurlijk ten alle tijden goed blijven drinken, goed in de benen komen en vlot reageren.”
Vergeet ook de merrie niet:
“Let ook op de merrie. Zij moet na de geboorte weer in de benen komen, comfortabel zijn en aandacht voor haar veulen hebben. Ook de nageboorte (placenta) moet er ook nog afkomen. Bindt deze op (knopen of met een touwtje) zodat ze er niet op gaat staan. De nageboorte moet binnen 6 uur afkomen en gecontroleerd worden (liefste met een dierenarts) of deze volledig is. Wanneer de nageboorte er niet zelf af komt, is het van belang een dierenarts te bellen.”
Alarmtekens: wanneer moet je direct handelen?
Sommige signalen moet je serieus nemen — en daar niet mee wachten:
“Bij pasgeboren veulen zijn echte alarmtekens het niet hebben van een zuigreflex, oprichtreflex, niet gaan staan en onvoldoende drinken in de eerste uren. Ook de meconium kan erg in de weg zitten, waardoor de veulens veel en hard persen.
Gelukkig onderschatten de meeste mensen deze symptomen niet en trekken op tijd aan de bel.”
De rol van de merrie
De merrie is onmisbaar in deze fase:
“De merrie is heel belangrijk! Zij voorziet het veulen van biest (antistoffen) en melk (vocht en energie). De merrie moet vlot in de benen komen, aandacht voor haar veulen hebben, goed willeneten, goed mesten en geen koorts ontwikkelen.”
Belangrijke aandachtspunten:
- De merrie moet het veulen accepteren en laten drinken
- Nageboorte binnen 6 uur
- Eerste dagen 2x daags temperaturen (>38,5 = dierenarts bellen)
“Door naweeën kan de merrie soms de eerste uren na de partus wat koliekerig zijn. Laat haar dan controleren door een dierenarts.”
Controle door de dierenarts
Een controle binnen 24 uur is sterk aan te raden:
“Binnen 24 uur na de geboorte. Wij controleren: Hart, longen, navel, stand van de benen, temperatuur, ogen van het veulen. Verder temperatuur merrie, uier en nageboorte. Na 24 uur kunnen we ook via bloedonderzoek de IgG waarden controleren.”
Blijf alert, ook na een goede start
Ook als alles in het begin goed lijkt te gaan, is het belangrijk alert te blijven:
“Grootste fouten vindt ik heel zwaar klinken. De meeste mensen zijn heel alert en goed geïnformeerd. Trekken snel aan de bel wanneer een veulen het niet goed doet.
Belangrijk is om te beseffen dat veulens een goede start kunnen hebben, maar dat sommige problemen pas later zichtbaar worden. Denk aan blaasrupturen, entropion of navelonstekingen. Ook standafwijkingen verdienen op tijd aandacht. Belangrijk is om veulens bij afwijkingen op tijd te laten controlen door een dierenarts.”
Een goede voorbereiding
Voor de geboorte zelf helpt een goede voorbereiding enorm. Zorg dat je dit klaar hebt liggen:
- Schone, ruime afveulenstal
- 24-uurs bewaking (camera of geboortealarm)
- Schone materialen en ontsmettingsmiddelen
- Thermometer en basisbenodigdheden
Tot slot
En misschien wel de belangrijkste reminder: “Geniet er ook van! Het gaat vaker goed, dan fout! Maar trek bij twijfel direct aan de bel.”
In de paardensport zijn we vaak op zoek naar dé methode. Het perfecte schema. De ideale opbouw. Maar volgens Alex van Silfhout zit slim trainen juist niet in een strak systeem. Slim trainen begint met observeren. Kijken. Luisteren. En vooral: begrijpen wat er voor je staat. "Je moet niet vast komen te zitten in één routine. Dat is naar mijn mening het slechtste wat je kunt doen." Dat klinkt misschien eenvoudig, maar vraag juist om bewust trainen. Een planning kan houvast bieden, zolang je bereid bent om ervan af te wijken wanneer het paard daarom vraagt. Niet het schema, maar het paard bepaald uiteindelijk wat er op dat moment nodig is.
Als je paard bij ons verzekerd is, blijven we graag op de hoogte van hoe het met hem gaat. Verandert er iets in de gezondheid van je paard of is een bezoek aan de dierenarts nodig? Laat het ons dan weten. Ook als je hiervoor geen kosten declareert of denkt dat het niet onder je verzekering valt. Een gezondheidswijziging kan namelijk van invloed zijn op je verzekering. Door deze op tijd door te geven, kunnen wij beoordelen of de gezondheidswijziging iets betekent voor je verzekering en weet jij meteen waar je aan toe bent.
Iedere paardeneigenaar wil hetzelfde: een gezond en gelukkig paard. Maar wat betekent dat eigenlijk? Want waar de één vindt dat een paard er prachtig uitziet, ziet een ander juist aandachtspunten. En wanneer moet je je zorgen maken over een dik been, een hogere temperatuur of een verandering in gedrag? Wij gingen hierover in gesprek met Ellen Compagnie, dierenarts en specialist chirurgie en orthopedie bij Dierenkliniek Emmeloord. Zij ziet dagelijks paarden op de kliniek en weet als geen ander waar je als eigenaar op kunt letten.
Wormen horen helaas bij het houden van paarden. Toch betekent een wormbesmetting niet automatisch dat je direct naar de ontwormingsspuit moet grijpen. Sterker nog: juist te vaak ontwormen kan op de lange termijn voor problemen zorgen. Daarom wordt er tegenwoordig veel kritischer gekeken naar ontwormen, mestonderzoek en preventie. Voor deze blog spraken we met Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord, die dagelijks werkt met paarden en regelmatig te maken krijgt met worminfecties bij jonge paarden. Voorkómen is beter dan genezen en een goed plan werkt beter dan standaard ontwormen.
De vakantieperiode is aangebroken. Misschien vertrek je een week naar de zon, ga je een weekend weg of neem je juist je paard mee naar een vakantieadres. Hoe jouw vakantie er ook uitziet, één ding verandert niet: jouw paard voelt zich het prettigst bij rust, ritme en regelmaat. Door vooraf een aantal praktische zaken goed te regelen, kun je met een gerust gevoel genieten van je vakantie, terwijl ook je paard de zorg krijgt die het verdient.
Succes in de paardensport draait om veel meer dan talent alleen. Volgens amazone en ondernemer Romy van Dijk-Froma ontstaat echte vooruitgang door de juiste combinatie van techniek, mentale kracht, doorzettingsvermogen en een duidelijke visie. Vanuit haar sport- en trainingsstal werkt ze dagelijks aan de ontwikkeling van zowel paarden als ruiters. In dit interview vertelt Romy hoe zij omgaat met wedstrijdspanning, tegenslagen en het najagen van grote dromen, en waarom juist het totaalplaatje het verschil maakt.
Als paardeneigenaar herken je deze discussie vast en zeker: “Je moet je paard met koud water afspoelen, dat is goed voor de spieren”, “Nee, je moet je paard niet koud afspoelen, dat is slecht voor de spieren”, “Rijden met warm weer kan gewoon.” Of: “Rijden met warm weer is heel gevaarlijk.” Maar wat is nu eigenlijk verstandig voor je paard? Om feiten van fabels te scheiden, vroegen we dierenarts Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord naar de feiten achter hittestress bij paarden. In deze blog beantwoordt zij de meest gestelde vragen en deelt ze praktische tips voor warme dagen.
Een dag vol inspiratie, persoonlijke groei en nieuwe inzichten. Tijdens het NK Dressuur kregen jonge ruiters en amazones de kans om zich te ontwikkelen op het gebied van dressuur, mentale coaching, ruiterfitheid en social media. Aan het einde van deze leerzame dag werd Nisha van Rouendal uitgeroepen tot EFO Totaal Talent 2026.
