30 april 2026
De eerste 24 uur van een veulen: dit moet je weten
In deze blog lees je de tips en tricks van dierenarts Anne-Marije van der Mark voor tijdens en na de geboorte van jouw veulen. De geboorte van een veulen is een bijzonder moment waar veel bij komt kijken. Juist in de eerste uren en dagen wordt de basis gelegd voor een gezonde start. Waar moet je op letten? En wanneer is het tijd om in te grijpen?
Een goede start begint direct
Al binnen enkele minuten na de geboorte kun je veel zeggen over de gezondheid van een veulen. De eerste signalen zijn vaak duidelijk zichtbaar:
“Naast het direct opstarten van de ademhaling, zie je bij een gezond veulen binnen enkele minuten al een oprichtreflex. Het veulen probeert in borstbuikligging te komen en vaak snel daarna doet het ook pogingen om te gaan staan. Daarnaast ontstaat er snel een duidelijke zuigreflex. Een gezond veulen gaat op zoek naar het uier om te drinken.”
De eerste uren zijn daarbij doorslaggevend. Er zijn een paar belangrijke richtlijnen:
- Staan binnen 2 uur
- Drinken binnen 2 uur
- Eerste mest (meconium) binnen 6 uur
“Wanneer een veulen alles zoals hierboven beschreven niet doet, direct bellen.
Veulens hebben weinig reserves en gaan daardoor snel achteruit. Daarnaast krijgen ze geen antistoffen via de placenta binnen. De opname van biest de eerste 24 uur is daarom heel belangrijk.”
Voeding: cruciaal in de eerste dag
Een veulen dat goed drinkt, laat dat ook zien. Toch is het soms lastig om zeker te weten of het écht voldoende binnenkrijgt.
“Of een veulen genoeg biest heeft gedronken kan je testen door na 24 uur de IgG in het bloed te meten. Een veulen dat genoeg melk binnen krijgt is tevreden, dat wil zeggen; het speelt, drinkt en slaapt (zijligging). Een veulen dat tekort melk binnen krijgt is slomer, staat te hangen in stal, slaapt niet/weinig in zijligging en doet veel pogingen om te drinken.”
Een veelvoorkomend probleem in deze fase:
“Wij worden het vaakste gebeld, voor een veulen die niet wil of kan drinken. Dit kan komen omdat de merrie het niet toelaat of omdat het veulen het uier niet kan vinden of te slap is.”
Waar moet je op letten in de eerste 24 uur?
De eerste dag draait om goed observeren. Belangrijke checks zijn:
- Komt het veulen vlot in de benen?
- Drinkt het regelmatig?
- Reageert het alert?
- Komt de eerste mest (meconium) op gang?
- Plast het veulen?
“De eerste 2 uur zijn belangrijk: is er een oprichtreflex, gaat het veulen staan, drinkt het? Daarnaast moet natuurlijk de navel gecontroleerd en ontsmet worden.
Verder is in de eerste 24 uur belangrijk om in de gaten te houden of er meconium mest afkomt (binnen ong. 6 uur), of er melkmest komt (vaak na 24 uur) en of het veulen plast. Het veulen moet natuurlijk ten alle tijden goed blijven drinken, goed in de benen komen en vlot reageren.”
Vergeet ook de merrie niet:
“Let ook op de merrie. Zij moet na de geboorte weer in de benen komen, comfortabel zijn en aandacht voor haar veulen hebben. Ook de nageboorte (placenta) moet er ook nog afkomen. Bindt deze op (knopen of met een touwtje) zodat ze er niet op gaat staan. De nageboorte moet binnen 6 uur afkomen en gecontroleerd worden (liefste met een dierenarts) of deze volledig is. Wanneer de nageboorte er niet zelf af komt, is het van belang een dierenarts te bellen.”
Alarmtekens: wanneer moet je direct handelen?
Sommige signalen moet je serieus nemen — en daar niet mee wachten:
“Bij pasgeboren veulen zijn echte alarmtekens het niet hebben van een zuigreflex, oprichtreflex, niet gaan staan en onvoldoende drinken in de eerste uren. Ook de meconium kan erg in de weg zitten, waardoor de veulens veel en hard persen.
Gelukkig onderschatten de meeste mensen deze symptomen niet en trekken op tijd aan de bel.”
De rol van de merrie
De merrie is onmisbaar in deze fase:
“De merrie is heel belangrijk! Zij voorziet het veulen van biest (antistoffen) en melk (vocht en energie). De merrie moet vlot in de benen komen, aandacht voor haar veulen hebben, goed willeneten, goed mesten en geen koorts ontwikkelen.”
Belangrijke aandachtspunten:
- De merrie moet het veulen accepteren en laten drinken
- Nageboorte binnen 6 uur
- Eerste dagen 2x daags temperaturen (>38,5 = dierenarts bellen)
“Door naweeën kan de merrie soms de eerste uren na de partus wat koliekerig zijn. Laat haar dan controleren door een dierenarts.”
Controle door de dierenarts
Een controle binnen 24 uur is sterk aan te raden:
“Binnen 24 uur na de geboorte. Wij controleren: Hart, longen, navel, stand van de benen, temperatuur, ogen van het veulen. Verder temperatuur merrie, uier en nageboorte. Na 24 uur kunnen we ook via bloedonderzoek de IgG waarden controleren.”
Blijf alert, ook na een goede start
Ook als alles in het begin goed lijkt te gaan, is het belangrijk alert te blijven:
“Grootste fouten vindt ik heel zwaar klinken. De meeste mensen zijn heel alert en goed geïnformeerd. Trekken snel aan de bel wanneer een veulen het niet goed doet.
Belangrijk is om te beseffen dat veulens een goede start kunnen hebben, maar dat sommige problemen pas later zichtbaar worden. Denk aan blaasrupturen, entropion of navelonstekingen. Ook standafwijkingen verdienen op tijd aandacht. Belangrijk is om veulens bij afwijkingen op tijd te laten controlen door een dierenarts.”
Een goede voorbereiding
Voor de geboorte zelf helpt een goede voorbereiding enorm. Zorg dat je dit klaar hebt liggen:
- Schone, ruime afveulenstal
- 24-uurs bewaking (camera of geboortealarm)
- Schone materialen en ontsmettingsmiddelen
- Thermometer en basisbenodigdheden
Tot slot
En misschien wel de belangrijkste reminder: “Geniet er ook van! Het gaat vaker goed, dan fout! Maar trek bij twijfel direct aan de bel.”
In deze blog lees je de tips en tricks van dierenarts Anne-Marije van der Mark voor tijdens en na de geboorte van jouw veulen. De geboorte van een veulen is een bijzonder moment waar veel bij komt kijken. Juist in de eerste uren en dagen wordt de basis gelegd voor een gezonde start. Waar moet je op letten? En wanneer is het tijd om in te grijpen?
Mijn werkdag begint meestal thuis, achter de laptop, met een kop koffie erbij. Voordat ik de auto instap, bekijk ik mijn agenda, de werkvoorraad, binnengekomen mails en telefoontjes. Ik controleer of de planning logisch is, of er bijzonderheden zijn en hoe de route eruitziet. Geen dag is hetzelfde, soms heb ik meerdere afspraken door heel het land, andere dagen bestaat een groot deel van mijn dag uit overleg met collega’s van acceptatie of schade. Maar één ding staat vast: ik ben veel onderweg, naar paarden én hun eigenaren.
Dat je paard een dagje ouder wordt en grijze haren krijgt, kun je niet voorkomen. Wel kun je ervoor zorgen dat het hem qua management aan niets ontbreekt. Hoe je dat doet, leggen we je graag uit.
Bij EFO Paardenverzekering kun je precies de verzekering nemen waar jij en je paard het meeste aan hebben. EFO wil altijd alles zo duidelijk en transparant mogelijk maken over wat er nu precies bedoeld wordt met een aantal begrippen en de verzekeringsvoorwaarden, dus over de ‘kleine lettertjes’ hoef je je ook niet druk te maken
Stel, je hebt een nieuw paard gekocht en wilt hem verzekeren. Welke verzekering kun je dan het beste kiezen? En waar moet je op letten bij het afsluiten van een nieuwe verzekering? Verzekeringsinspecteur Gea Draaijer van EFO Paardenverzekering helpt je op weg!
Op stal zie je meteen dat het helemaal mis is. Je paard ligt te rollen, is flink aan het zweten en erg onrustig. Alle alarmbellen gaan direct af. Hij heeft koliek! Je belt gelijk de dierenarts en hoopt dat die jouw paard kan helpen. Maar hoe zit het financiële kant van dit verhaal? Wat kost een koliekoperatie en wie betaalt de dierenartskosten als het paard verzekerd is? In deze blog leggen we dit uit aan de hand van verschillende kolieksituaties.
Koliek wordt door veel paardeneigenaren gevreesd. Gelukkig is het in de meeste gevallen goed te verhelpen en eenmalig. Helaas zijn er ook paarden die last hebben van regelmatig terugkerende koliek. Waardoor wordt dit veroorzaakt en wat kun je eraan doen? We leggen het uit in deze blog!
Op stal zie je meteen dat het helemaal mis is. Je paard ligt te rollen, is flink aan het zweten en erg onrustig. Alle alarmbellen gaan direct af. Hij heeft koliek! Je belt gelijk de dierenarts en hoopt dat die jouw paard kan helpen. Maar hoe zit het financiële kant van dit verhaal? Wat kost een koliekoperatie en wie betaalt de dierenartskosten als het paard verzekerd is? In deze blog leggen we dit uit aan de hand van verschillende kolieksituaties.
