21 augustus 2026
Ontwormen bij paarden: minder vaak, slimmer en met een plan met Floor van Kootwijk
Wormen horen helaas bij het houden van paarden. Toch betekent een wormbesmetting niet automatisch dat je direct naar de ontwormingsspuit moet grijpen. Sterker nog: juist te vaak ontwormen kan op de lange termijn voor problemen zorgen. Daarom wordt er tegenwoordig veel kritischer gekeken naar ontwormen, mestonderzoek en preventie.
Voor deze blog spraken we met Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord, die dagelijks werkt met paarden en regelmatig te maken krijgt met worminfecties bij jonge paarden. Voorkómen is beter dan genezen en een goed plan werkt beter dan standaard ontwormen.
Waarom zijn wormen zo'n belangrijk onderwerp?
Als het over worminfecties bij paarden gaat, draait het volgens Floor van Kootwijk vooral om twee soorten: bloedwormen en spoelwormen. Met name jonge paarden lopen risico. "Bij jonge paarden zien we alles van een paard dat net niet lekker groeit tot paarden die ernstig ziek worden door een zware wormbesmetting." Vooral op opfokbedrijven kan de infectiedruk snel oplopen. Jonge paarden hebben hun weerstand namelijk nog niet volledig opgebouwd en kunnen elkaar gemakkelijk besmetten.
Hoe raken paarden besmet?
Wormen verspreiden zich voornamelijk via de mest. Besmette paarden scheiden wormeitjes uit, die zich op het weiland ontwikkelen tot besmettelijke stadia. Tijdens het grazen nemen andere paarden deze weer op. Vooral op percelen waar veel jonge paarden samen lopen, kan de besmettingsdruk snel oplopen. "Hoe meer besmette mest op het land ligt, hoe groter de kans op herbesmetting." Daarom speelt weidemanagement een belangrijke rol bij het voorkomen van problemen. Vrijwel alle paarden dragen namelijk larven van bloedwormen bij zich. Het gaat vooral om de hoeveelheid wormen en larven die aanwezig is.
Uitmesten van het weiland werkt echt
Een van de effectiefste maatregelen is opvallend simpel: mest opruimen. Door regelmatig mest uit het weiland te verwijderen, haal je ook veel van de besmettelijke stadia van wormen weg. Daardoor wordt het weiland minder besmet en neemt de kans op herinfectie af. Daarnaast kan verstandig weidemanagement helpen. Denk aan het opdelen van percelen en paarden regelmatig laten verplaatsen naar een nieuw stuk land. Het ‘opschonen’ van de bodem wanneer je de paarden van het besmette land afhaalt kan wel tot 10 jaar duren voordat het land vrij van wormen is.
Hoe herken je een worminfectie?
Spoelwormen bij veulens
Spoelwormen komen vooral voor bij veulens. Omdat de larven door het lichaam migreren, kunnen de eerste klachten zelfs vanuit de luchtwegen ontstaan.
Mogelijke signalen zijn:
Hoesten
Terugkerende luchtwegproblemen
Longontsteking bij jonge veulens
Een dikke "wormenbuik"
Slechte groei
Verminderde conditie
Koliek
Bloedwormen bij jonge paarden
Bij bloedwormen zie je vaak:
Vermageren
Een doffe vacht
Slechte conditie
Diarree
Uitdroging
In ernstige gevallen ernstige darmontsteking en bloedvergiftiging
Mestonderzoek is belangrijk, maar vertelt niet alles
Steeds meer paardeneigenaren laten mestonderzoek uitvoeren. Dat is een goede ontwikkeling, maar het is geen volledig antwoord op alle vragen. Bij volwassen paarden geeft mestonderzoek vaak voldoende informatie om te bepalen of ontwormen nodig is. Bij jonge paarden ligt dat anders. "Tot ongeveer vijf jaar kun je niet alleen op mestonderzoek afgaan." De reden daarvoor is dat jonge paarden hun immuniteit nog moeten opbouwen. Daardoor kan een paard soms wel degelijk een probleem hebben, terwijl er weinig of geen eitjes in het mestmonster worden gevonden. In sommige gevallen kan aanvullend bloedonderzoek of zelfs een echo van de darm uitkomst bieden.
Waarom we tegenwoordig terughoudender zijn met ontwormen
"Ontwormen geeft per definitie resistentie" zegt Floor. Dat is een zorgelijke ontwikkeling, omdat er op dit moment nauwelijks nieuwe ontwormingsmiddelen beschikbaar komen. Juist daarom is het belangrijk om alleen te ontwormen wanneer het nodig is en dit zo slim mogelijk te doen. Bijvoorbeeld switchen tussen verschillende soorten ontwormingsmiddelen.
Eén schema bestaat niet
Een veelgestelde vraag is hoe vaak een paard ontwormd moet worden. Het antwoord is minder eenvoudig dan vroeger. Voor volwassen paarden wordt vaak gewerkt met mestonderzoek in combinatie met een beperkt aantal ontwormingsmomenten per jaar. Bij jonge paarden hangt de aanpak af van veel factoren:
Leeftijd
Grootte van de groep
Opfokomstandigheden
Infectiedruk
Beweidingsmanagement
Eerdere besmettingen
"Er is geen one size fits all." Daarom adviseert Floor van Kootwijk om samen met de dierenarts een plan op maat te maken
Wanneer moet je direct contact opnemen met de dierenarts?
Zie je zichtbaar wormen of larven bij een veulen of jong paard? Neem dan altijd contact op met je dierenarts. "Wanneer er wormen uit een jong paard komen, is de besmetting vaak zo groot dat het verstandig is om direct advies in te winnen." Ook wanneer een paard ondanks ontwormen nog steeds wormen uitscheidt enkele weken later, kan nader onderzoek nodig zijn. Dat kan wijzen op resistentie tegen een bepaald ontwormingsmiddel.
Gouden tips van dierenarts Floor van Kootwijk
Denk na over preventie
Kijk welke maatregelen op jouw bedrijf haalbaar zijn, zoals uitmesten, perceelrotatie of wisselweiden.
Werk samen met je dierenarts
Laat een ontwormplan maken dat past bij jouw paarden en bedrijfssituatie.
Gebruik ontwormingsmiddelen bewust
Ontworm niet vaker dan nodig om resistentie zoveel mogelijk te beperken.
Besteed extra aandacht aan jonge paarden
Veulens en jonge paarden zijn gevoeliger voor worminfecties dan volwassen paarden.
Neem signalen serieus
Hoesten, een dikke wormenbuik, vermageren, diarree of zichtbare wormen kunnen aanleiding zijn om verder onderzoek te doen.
Want zoals Floor van Kootwijk het treffend samenvat: "Het zijn soms hele kleine aanpassingen die enorm veel winst kunnen opleveren."
Raadpleeg KNMvD voor het volledige protocol rondom wormen en parasieten bij paarden: Leidraad Paard en Parasieten
Wormen horen helaas bij het houden van paarden. Toch betekent een wormbesmetting niet automatisch dat je direct naar de ontwormingsspuit moet grijpen. Sterker nog: juist te vaak ontwormen kan op de lange termijn voor problemen zorgen. Daarom wordt er tegenwoordig veel kritischer gekeken naar ontwormen, mestonderzoek en preventie. Voor deze blog spraken we met Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord, die dagelijks werkt met paarden en regelmatig te maken krijgt met worminfecties bij jonge paarden. Voorkómen is beter dan genezen en een goed plan werkt beter dan standaard ontwormen.
De vakantieperiode is aangebroken. Misschien vertrek je een week naar de zon, ga je een weekend weg of neem je juist je paard mee naar een vakantieadres. Hoe jouw vakantie er ook uitziet, één ding verandert niet: jouw paard voelt zich het prettigst bij rust, ritme en regelmaat. Door vooraf een aantal praktische zaken goed te regelen, kun je met een gerust gevoel genieten van je vakantie, terwijl ook je paard de zorg krijgt die het verdient.
Succes in de paardensport draait om veel meer dan talent alleen. Volgens amazone en ondernemer Romy van Dijk-Froma ontstaat echte vooruitgang door de juiste combinatie van techniek, mentale kracht, doorzettingsvermogen en een duidelijke visie. Vanuit haar sport- en trainingsstal werkt ze dagelijks aan de ontwikkeling van zowel paarden als ruiters. In dit interview vertelt Romy hoe zij omgaat met wedstrijdspanning, tegenslagen en het najagen van grote dromen, en waarom juist het totaalplaatje het verschil maakt.
Als paardeneigenaar herken je deze discussie vast en zeker: “Je moet je paard met koud water afspoelen, dat is goed voor de spieren”, “Nee, je moet je paard niet koud afspoelen, dat is slecht voor de spieren”, “Rijden met warm weer kan gewoon.” Of: “Rijden met warm weer is heel gevaarlijk.” Maar wat is nu eigenlijk verstandig voor je paard? Om feiten van fabels te scheiden, vroegen we dierenarts Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord naar de feiten achter hittestress bij paarden. In deze blog beantwoordt zij de meest gestelde vragen en deelt ze praktische tips voor warme dagen.
Een dag vol inspiratie, persoonlijke groei en nieuwe inzichten. Tijdens het NK Dressuur kregen jonge ruiters en amazones de kans om zich te ontwikkelen op het gebied van dressuur, mentale coaching, ruiterfitheid en social media. Aan het einde van deze leerzame dag werd Nisha van Rouendal uitgeroepen tot EFO Totaal Talent 2026.
In deze blog lees je de tips en tricks van dierenarts Anne-Marije van der Mark voor tijdens en na de geboorte van jouw veulen. De geboorte van een veulen is een bijzonder moment waar veel bij komt kijken. Juist in de eerste uren en dagen wordt de basis gelegd voor een gezonde start. Waar moet je op letten? En wanneer is het tijd om in te grijpen?
Mijn werkdag begint meestal thuis, achter de laptop, met een kop koffie erbij. Voordat ik de auto instap, bekijk ik mijn agenda, de werkvoorraad, binnengekomen mails en telefoontjes. Ik controleer of de planning logisch is, of er bijzonderheden zijn en hoe de route eruitziet. Geen dag is hetzelfde, soms heb ik meerdere afspraken door heel het land, andere dagen bestaat een groot deel van mijn dag uit overleg met collega’s van acceptatie of schade. Maar één ding staat vast: ik ben veel onderweg, naar paarden én hun eigenaren.
Dat je paard een dagje ouder wordt en grijze haren krijgt, kun je niet voorkomen. Wel kun je ervoor zorgen dat het hem qua management aan niets ontbreekt. Hoe je dat doet, leggen we je graag uit.
