12 juni 2026
Als paardeneigenaar herken je deze discussie vast en zeker: “Je moet je paard met koud water afspoelen, dat is goed voor de spieren”, “Nee, je moet je paard niet koud afspoelen, dat is slecht voor de spieren”, “Rijden met warm weer kan gewoon.” Of: “Rijden met warm weer is heel gevaarlijk.”
Maar wat is nu eigenlijk verstandig voor je paard? Om feiten van fabels te scheiden, vroegen we dierenarts Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord naar de feiten achter hittestress bij paarden. In deze blog beantwoordt zij de meest gestelde vragen en deelt ze praktische tips voor warme dagen.
Wanneer de temperaturen oplopen, reageert niet ieder paard hetzelfde op de warmte. Ras, conditie, gewicht en bouw hebben allemaal invloed op hoe een paard met hoge temperaturen omgaat.
"Er zijn grote verschillen tussen paarden in hoe goed ze tegen warmte kunnen. Koudbloeden kunnen over het algemeen minder goed tegen de warmte dan warmbloeden. Ook gewicht en conditie spelen daarbij een belangrijke rol."
Wat voor het ene paard nog prima te doen is, kan voor het andere al te belastend zijn. Daarom is trainen tijdens warme dagen altijd maatwerk en is het belangrijk om goed naar je eigen paard te blijven kijken.
Een van de belangrijkste dingen als paardeneigenaar is het herkennen van signalen dat het niet goed gaat. Oververhitting is vaak duidelijk zichtbaar, mits je weet waar je op moet letten.
"Je ziet vooral dat de hartslag hoog blijft en dat ook de ademhalingsfrequentie hoog blijft, ondanks dat je bijvoorbeeld al aan het afkoelen bent."
Wanneer deze waarden hoog blijven, zelfs tijdens het afkoelen, is dat een duidelijk teken dat je moet ingrijpen en extra alert moet zijn. Bij twijfel is het altijd verstandig om een dierenarts te raadplegen.
Trainen bij warm weer brengt risico's met zich mee. Door zweten verliest een paard niet alleen vocht, maar ook belangrijke mineralen. Wanneer die tekorten oplopen, kan dat gevolgen hebben voor de spierfunctie en het herstel.
"Die combinatie van uitdroging en verlies van mineralen kan ertoe leiden dat spieren worden afgebroken en dat een paard een myopathie ontwikkelt."
De gevolgen van warmte gaan daarmee verder dan alleen vermoeidheid. In ernstige gevallen kan er daadwerkelijk schade ontstaan aan het lichaam, die je liever voorkomt dan behandelt.
Om tekorten aan te vullen en de mineralenbalans na inspanning te herstellen,, kan het geven van elektrolyten zinvol zijn. Daarbij is het belangrijk om te weten dat gewoon zout niet voldoende is.
“Normaal zout bevat alleen natrium en chloor, terwijl juist calcium, magnesium en kalium van belang zijn voor de spieren. Elektrolyten helpen om deze tekorten aan te vullen. Ze voorkomen geen oververhitting, maar kunnen wel bijdragen aan het voorkomen van spierproblemen.”
Hoewel elk paard anders reageert op warmte, zijn er wel richtlijnen die houvast kunnen geven. Vooral de adviezen rondom temperatuurgrenzen geven richting bij het maken van keuzes.
“Vanaf 25 graden is het belangrijk dat we op gaan letten. Vanaf 30 graden geeft ook de KNHS strenge maatregelen of kan een wedstrijd zelfs worden afgelast. Vanaf 35 graden mogen paarden ook niet meer op transport staan.”
In de praktijk betekent dit dat je vanaf ongeveer 25 graden bewuster moet omgaan met een training. Kies bijvoorbeeld voor de vroege ochtend of late avond, wanneer de temperatuur lager is. Naarmate het warmer wordt, is het verstandig om de duur en intensiteit van de training aan te passen of, bij hoge temperaturen, helemaal niet te rijden.
Het afkoelen van een paard roept nog vaak vragen op, vooral als het gaat om het gebruik van koud water. Toch is het volgens Floor in de meeste gevallen veilig om een paard na inspanning af te spoelen.
"In principe is het veilig om een paard met koud water af te spoelen. Paarden worden waarschijnlijk niet stijver van het koude water, maar eerder doordat ze hard hebben gewerkt en daarna stilstaan."
Wel is het belangrijk om je paard daarna goed af te drogen.
"Vocht dat in de vacht achterblijft, kan warmte vasthouden. Je creërt als het ware een warmtedekentje. Daarom is het belangrijk om je paard na het afspoelen goed af te nemen met een zweetmes."
Door je paard na het afspoelen goed af te drogen en eventueel nog even na te stappen, ondersteun je het natuurlijke afkoelproces.
Uiteindelijk draait alles om maatwerk. Geen enkel paard reageert hetzelfde op warmte, dus kijk goed naar jouw paard en stem je training af op de omstandigheden.
Volgens Floor is de belangrijkste boodschap simpel: luister naar wat je paard aangeeft en pas je training daarop aan.
Houd daarbij niet alleen het gedrag van je paard in de gaten, maar ook de hartslag en ademhalingsfrequentie. Blijven deze waarden verhoogd, ook tijdens het afkoelen, wees dan extra alert. Pas je training aan aan de omstandigheden, train waar mogelijk op koelere momenten van de dag en geef je paard voldoende tijd om te herstellen.
Door goed te observeren, flexibel om te gaan met de omstandigheden en vooral te luisteren naar wat jouw paard aangeeft, kun je ook tijdens warme dagen verantwoord blijven trainen.