09 oktober 2026
Slim trainen volgens Alex van Silfhout: stop met vastgeroeste routines, begin met kijken.
De beste trainers hebben geen vast draaiboek. Ze hebben iets anders: oog voor het paard.
In de paardensport zijn we vaak op zoek naar dé methode. Het perfecte schema. De ideale opbouw. Maar volgens Alex van Silfhout zit slim trainen juist niet in een strak systeem. Slim trainen begint met observeren. Kijken. Luisteren. En vooral: begrijpen wat er voor je staat.
"Je moet niet vast komen te zitten in één routine. Dat is naar mijn mening het slechtste wat je kunt doen." Dat klinkt misschien eenvoudig, maar vraag juist om bewust trainen. Een planning kan houvast bieden, zolang je bereid bent om ervan af te wijken wanneer het paard daarom vraagt. Niet het schema, maar het paard bepaald uiteindelijk wat er op dat moment nodig is.
Elk paard verdient zijn eigen gebruiksaanwijzing
Volgens Alex begint elke succesvolle training met één fundamentele vraag: oe zit dit paard in elkaar? Niet alleen qua bouw, maar vooral qua karakter en mentale gesteldheid. Waar het ene paard floreert bij duidelijke kaders en een stapje extra uitdaging, heeft een ander juist behoefte aan rust, vertrouwen en een geleidelijke opbouw. "Wat voor het ene paard prima werkt, is voor het andere paard totaal niet goed." Dat vraagt iets van de ruiter. Geen snelle conclusies trekken, maar onderzoeken. Reageren op wat je ziet in plaats van vasthouden aan wat er op papier staat. Ervaring komt met de jaren en door oog te creëren voor wat goed gaat en wat niet krijgen we inzicht in wat een paard zowel fysiek als mentaal wel en niet kan dragen.
Rust is training, mits je weet waarom je het doet
Veel ruiters denken bij trainen direct aan arbeid. Meer rijden. Meer oefeningen. Meer uren maken. Toch is rust volgens Alex minstens zo belangrijk als werk, mits die rust bewust wordt ingezet.
Sommige paarden laden tijdens een korte pauze weer volledig op. Andere worden juist te fris, verliezen hun concentratie en pakken de draad moeilijker weer op.
Het sleutelwoord? Regelmaat.
Paarden functioneren vaak het beste wanneer ze weten waar ze aan toe zijn. Een doordachte planning waarin arbeid en rust goed op elkaar zijn afgestemd geeft duidelijkheid en voorkomt onnodige spanning. "Goed kijken hoe ze functioneren en hoe ze reageren. En proberen het daar zo mooi mogelijk op aan te passen."
Praktische tip: Vraag jezelf bij iedere rustperiode af: geef ik dit paard rust omdat het nodig is, of omdat het mij beter uitkomt? Dat verschil is groter dan veel mensen denken.
Niet kunnen, niet begrijpen of niet willen?
Misschien wel één van de lastigste onderdelen van paardrijden: bepalen waarom iets niet lukt.
Is het paard fysiek nog niet sterk genoeg? Begrijpt het de oefening niet? Of ervaart het weerstand omdat het buiten zijn comfortzone komt? Volgens Alex zit daar precies de kunst van trainen.
"Je moet het verschil leren zien tussen wanneer een paard echt zegt: dit is mij te moeilijk, en wanneer je hem juist even door een lastig punt heen moet helpen."
Dat betekent soms doorzetten. Niet forceren, maar wel begeleiden door een moment van weerstand heen. Net zoals een sporter soms even door een zwaar trainingsmoment heen moet om sterker te worden. Denk aan bijvoorbeeld spierpijn, dit is een onderdeel van het beter worden. De uitdaging ligt in het herkennen van de grens. Wanneer levert druk ontwikkeling op en wanneer leidt het tot frustratie? Dat onderscheid maakt het verschil tussen trainen en forceren.
De ruiter/amazone is vaak bepalender dan hij/zij denkt
Een opvallend onderdeel van het gesprek was de nadruk die Alex legt op zelfreflectie. Hoewel veel aandacht uitgaat naar het paard, blijkt de ruiter minstens zo bepalend voor het resultaat. Angst, onzekerheid of gebrek aan vertrouwen werken direct door in de training.
"Als je uit angst moet reageren, zit je bijna altijd mis."
Volgens hem ontstaat daar vaak een vicieuze cirkel. Een ruiter wordt onzeker, gaat vasthouden, het paard reageert daarop en vervolgens neemt de spanning alleen maar toe. Niet alleen dat, maar ook zien we wanneer een paard niet braaf is een ruiter in angst stopt met werken, en in actie komt wanneer het paard wel braaf is. Dat is natuurlijk de omgekeerde wereld. We moedigen goed gedrag aan door juist dan niet te veel te willen doen.
Slim trainen betekent daarom ook kritisch naar jezelf durven kijken.
• Wat kan ik daadwerkelijk?
• Waar word ik onzeker van?
• Ben ik duidelijk voor mijn paard/ begrijpt mijn paard wat ik wil?
• Vraag ik iets wat realistisch is?
Ook voor recreatieruiters geldt: maak een plan
Niet iedereen hoeft naar een kampioenschap toe. Gelukkig maar. Er zijn ook ruiters die genieten van buitenritten, een dressuurles, een wedstrijd of een ontspannen springtraining. Volgens Alex is daar helemaal niets mis mee. Sterker nog: plezier moet altijd de basis zijn. Maar ook dan blijft een plan noodzakelijk. "Je kunt niet drie weken niets doen en vervolgens verwachten dat alles ineens weer perfect werkt." Een reëel doel, een logische opbouw en een instructeur die begrijpt wat je wilt bereiken maken het verschil tussen frustratie en vooruitgang.
Trainingscheck voor thuis
Voordat je opstapt:
1. Weet ik wat mijn doel vandaag is?
2. Past dat doel bij het niveau van mijn paard?
3. Past dat doel bij mijn eigen niveau?
4. Heb ik een plan B als het anders loopt?
Kun je deze vragen met ja beantwoorden? Dan zet je vaak al een belangrijke stap richting slimmer trainen.
Minder oordelen, meer begrijpen
Aan het einde van het gesprek raakt Alex een onderwerp dat veel verder gaat dan trainen alleen: de manier waarop we tegenwoordig naar paardensport kijken. Op social media worden ruiters en paarden regelmatig beoordeeld op basis van enkele seconden beeld. Een jong paard dat spanning laat zien. Een fout in de proef. Een moment van onbegrip. Volgens hem ontbreekt daarbij vaak de context.
"Paarden leren door blootstelling en ervaring. Wat vandaag spannend is, kan morgen normaal zijn."
Een jong paard moet leren omgaan met nieuwe omgevingen, spanning en verwachtingen. Dat proces verloopt niet foutloos. Zijn boodschap is: "Begin eerst naar jezelf te kijken voordat je iets van een ander vindt." Zoek de zelfreflectie in je eigen werk op zodat je kan groeien, van kijken en oordelen over anderen worden we niet per definitie betere/vriendelijkere ruiters.
Of je nu op internationaal niveau rijdt of vooral geniet van mooie ritten thuis: de beste vooruitgang ontstaat wanneer je minder bezig bent vaste routines en regels en meer aandacht hebt voor wat paard én ruiter op dat moment nodig hebben. Dat is volgens Alex de essentie van slim trainen.
In de paardensport zijn we vaak op zoek naar dé methode. Het perfecte schema. De ideale opbouw. Maar volgens Alex van Silfhout zit slim trainen juist niet in een strak systeem. Slim trainen begint met observeren. Kijken. Luisteren. En vooral: begrijpen wat er voor je staat. "Je moet niet vast komen te zitten in één routine. Dat is naar mijn mening het slechtste wat je kunt doen." Dat klinkt misschien eenvoudig, maar vraag juist om bewust trainen. Een planning kan houvast bieden, zolang je bereid bent om ervan af te wijken wanneer het paard daarom vraagt. Niet het schema, maar het paard bepaald uiteindelijk wat er op dat moment nodig is.
Als je paard bij ons verzekerd is, blijven we graag op de hoogte van hoe het met hem gaat. Verandert er iets in de gezondheid van je paard of is een bezoek aan de dierenarts nodig? Laat het ons dan weten. Ook als je hiervoor geen kosten declareert of denkt dat het niet onder je verzekering valt. Een gezondheidswijziging kan namelijk van invloed zijn op je verzekering. Door deze op tijd door te geven, kunnen wij beoordelen of de gezondheidswijziging iets betekent voor je verzekering en weet jij meteen waar je aan toe bent.
Iedere paardeneigenaar wil hetzelfde: een gezond en gelukkig paard. Maar wat betekent dat eigenlijk? Want waar de één vindt dat een paard er prachtig uitziet, ziet een ander juist aandachtspunten. En wanneer moet je je zorgen maken over een dik been, een hogere temperatuur of een verandering in gedrag? Wij gingen hierover in gesprek met Ellen Compagnie, dierenarts en specialist chirurgie en orthopedie bij Dierenkliniek Emmeloord. Zij ziet dagelijks paarden op de kliniek en weet als geen ander waar je als eigenaar op kunt letten.
Wormen horen helaas bij het houden van paarden. Toch betekent een wormbesmetting niet automatisch dat je direct naar de ontwormingsspuit moet grijpen. Sterker nog: juist te vaak ontwormen kan op de lange termijn voor problemen zorgen. Daarom wordt er tegenwoordig veel kritischer gekeken naar ontwormen, mestonderzoek en preventie. Voor deze blog spraken we met Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord, die dagelijks werkt met paarden en regelmatig te maken krijgt met worminfecties bij jonge paarden. Voorkómen is beter dan genezen en een goed plan werkt beter dan standaard ontwormen.
De vakantieperiode is aangebroken. Misschien vertrek je een week naar de zon, ga je een weekend weg of neem je juist je paard mee naar een vakantieadres. Hoe jouw vakantie er ook uitziet, één ding verandert niet: jouw paard voelt zich het prettigst bij rust, ritme en regelmaat. Door vooraf een aantal praktische zaken goed te regelen, kun je met een gerust gevoel genieten van je vakantie, terwijl ook je paard de zorg krijgt die het verdient.
Succes in de paardensport draait om veel meer dan talent alleen. Volgens amazone en ondernemer Romy van Dijk-Froma ontstaat echte vooruitgang door de juiste combinatie van techniek, mentale kracht, doorzettingsvermogen en een duidelijke visie. Vanuit haar sport- en trainingsstal werkt ze dagelijks aan de ontwikkeling van zowel paarden als ruiters. In dit interview vertelt Romy hoe zij omgaat met wedstrijdspanning, tegenslagen en het najagen van grote dromen, en waarom juist het totaalplaatje het verschil maakt.
Als paardeneigenaar herken je deze discussie vast en zeker: “Je moet je paard met koud water afspoelen, dat is goed voor de spieren”, “Nee, je moet je paard niet koud afspoelen, dat is slecht voor de spieren”, “Rijden met warm weer kan gewoon.” Of: “Rijden met warm weer is heel gevaarlijk.” Maar wat is nu eigenlijk verstandig voor je paard? Om feiten van fabels te scheiden, vroegen we dierenarts Floor van Kootwijk van Dierenkliniek Emmeloord naar de feiten achter hittestress bij paarden. In deze blog beantwoordt zij de meest gestelde vragen en deelt ze praktische tips voor warme dagen.
Een dag vol inspiratie, persoonlijke groei en nieuwe inzichten. Tijdens het NK Dressuur kregen jonge ruiters en amazones de kans om zich te ontwikkelen op het gebied van dressuur, mentale coaching, ruiterfitheid en social media. Aan het einde van deze leerzame dag werd Nisha van Rouendal uitgeroepen tot EFO Totaal Talent 2026.
